SASSENHEIMSE KROCHTEN IN LOKAAL, REGIONAAL EN NOORDZEEVERBAND (DEEL 1)

Aad van der Geest

De naam Krocht, Krogt, Van der Krocht of Van der Krogt als achternaam is bij de meeste inwoners van Sassenheim en de Duin- en Bollenstreek wel

min of meer bekend. De vraag is nu natuurlijk waar deze naam ooit ontstaan is en wat de oorspronkelijke betekenis ervan is. Wat verstond men vroeger

eigenlijk precies onder een krocht, wat was het en hoe zag het eruit? Wat kon men er mee en wat werd er in de loop der eeuwen zoal mee gedaan?

Bleef het gebruik ervan altijd hetzelfde of is dat met het verstrijken van de tijd mee veranderd? Waar bevonden de krochten zich bij uitstek en hoe kwam

dat? Zijn de krochten er nog steeds of leven ze alleen nog als stille getuigen uit het verleden om ons heen, zonder al te veel op te vallen? En zo ja, waar

bevinden die stille getuigen zich dan nu? Vragen waarop we u hier graag een antwoord willen geven.

Het begin, de croft

Krocht werd vroeger geschreven als croft en is een van oorsprong hoger gelegen stukje land op de zandgronden langs de kuststrook van Noord- en

 

Zuid-Holland. Niets meer, maar zeker niets minder. De naam als aanduiding

is meer dan vijftienhonderd jaar oud. We moeten ons in gedachten verplaatsen naar een periode in onze geschiedenis waarin de natuur nog sterker

blijkt dan de mens. In de tijd dat de monding van de Oude Rijn bij Katwijk nog niet verzand is en de zee bij extreme weersomstandigheden nog vrij

spel heeft en zich kan uitleven in de strandvlakten van onze regio. Maar juist ook in de periode erná zijn de croften voor de bewoners van deze

gebieden onontbeerlijk.

Als het Rijnwater niet meer weg kan en Rijnland bij tijd en wijlen verzuipt, blijken de croften welkome toevluchtsoorden voor mens, dier en akkerbouw.

Oorspronkelijk Krochtenlandschap. Let op het hoogte verschil

Maar ook in natte tijden met veel neerslag brachten ze uitkomst, zonder dat er al te veel menselijke inspanning aan te pas kwam - ze bestonden immers al.

 De croften zijn de natuurlijke terpen  van de Duin- en Bollenstreek van vóór de grote ontginningen, inpolderingen en waterbeheersing. Met dien verstande dat ze altijd kleinschalig waren: nooit zijn er op de croften nederzettingen of dorpen ontstaan. Aanvankelijk waren ze in gebruik als teelland, hooiland of stalplaats voor het vee in natte perioden. Grotere croften hadden soms wel een boerderij, maar dat waren met name in Sassenheim toch uitzonderingen. De croften varieerden met het landschap mee, waren ook niet allemaal even hoog en creëerden ook geen skyline zoals de Friese terpen. De overgang van het omringende land naar de croften verliep meestal geleidelijk.Met de komst van de bollenteelt in de 19 de eeuw werden de croften afgevlakt en vergraven.In de meeste gevallen bleef er niet veel meer van over dan hier en daar een veldnaam in de volksmond, maar daar hebben we er gelukkig nog een aantal van kunnen documenteren